Kısaca
- Ağrısız ve kısıtlılık yapmayan çene sesi çoğu zaman tedavi gerektirmez.
- Ağrı, kilitlenme ya da ağzı açamama varsa muayene olun.
- Şikâyetlerin çoğu çeneyi dinlendiren basit önlemlerle hafifler.
Kulağın hemen önünde yer alan çene eklemi, vücudun en çok kullanılan eklemlerinden biridir. Esnerken ya da çiğnerken duyulan tıkırtı çok yaygındır ve tek başına çoğu zaman kaygı verici değildir.
Belirtiler
- Ağzı açıp kapatırken tıkırtı ya da sürtünme sesi
- Kulak önünde, şakakta ya da yanakta ağrı
- Çiğnerken yorulma
- Ağzı tam açamama ya da açarken çenenin bir yana kayması
- Çenenin açık ya da kapalı kilitlenmesi
- Sabah baş ağrısı, kulakta dolgunluk hissi
Nedenleri
En sık neden, çiğneme kaslarının aşırı yüklenmesidir: diş sıkma, gıcırdatma, sürekli sakız çiğneme, tırnak yeme. Eklem içindeki diskin yer değiştirmesi tıkırtıya yol açar. Çeneye alınan darbeler, eksik dişler nedeniyle tek taraflı çiğneme ve stres de etkilidir.
Evde alınabilecek önlemler
- Birkaç hafta yumuşak yiyeceklerle beslenin; sakız, kuruyemiş ve büyük lokmalardan kaçının.
- Esnerken çenenizin altını elinizle destekleyin; ağzınızı sonuna kadar açmayın.
- Ağrılı bölgeye günde birkaç kez ılık kompres uygulayın.
- Gün içinde dişlerinizi sıkıp sıkmadığınızı yoklayın.
- Elinizi çenenize dayayarak oturmayın, yüzüstü uyumayın.
Tedavi
Muayenede eklem, kaslar ve dişlerin kapanışı değerlendirilir. İlk adım çoğunlukla koruyucudur: alışkanlıkların düzeltilmesi ve gece plağı. Gerekli görülürse fizik tedavi, kas gevşetici uygulamalar ya da ilgili uzmanlık dallarına yönlendirme yapılır. Eksik dişlerin tamamlanması çiğneme dengesini yeniden kurar.
Ne zaman beklememeli?
- Çeneniz açık ya da kapalı kilitlendiyse
- Ağzınızı iki parmak genişliğinden fazla açamıyorsanız
- Ağrı yemek yemenizi engelliyorsa
- Darbe sonrası kapanışınız değiştiyse
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; teşhis ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetiniz varsa diş hekimine başvurunuz.