Kısaca
- Hassasiyet, dişin iç tabakası olan dentinin açığa çıkmasıyla oluşur.
- Birkaç saniyede geçen sızı çoğunlukla basit önlemlerle azalır; uzun süren sızı muayene gerektirir.
- Sert fırçalama ve asitli içecekler en sık iki nedendir.
Dondurma yerken ya da soğuk su içerken dişlerde hissedilen kısa ve keskin sızı çok yaygın bir şikâyettir. Çoğu zaman ciddi bir sorunun işareti değildir, ama nedenini bilmek doğru önlemi almayı sağlar.
Hassasiyet nasıl oluşur?
Dişin dışını sert mine tabakası, kökünü ise diş eti örter. Bunların altındaki dentin tabakası, sinire uzanan binlerce ince kanalcık içerir. Mine aşındığında ya da diş eti çekildiğinde bu kanalcıklar açığa çıkar; soğuk, sıcak ya da tatlı uyarılar doğrudan sinire iletilir.
En sık nedenler
- Sert fırça kullanmak ya da dişleri bastırarak, yatay hareketlerle fırçalamak
- Diş eti çekilmesi ve kök yüzeyinin açığa çıkması
- Asitli içecekler (kola, gazoz, limonlu su, sirke) ve sık kusma ya da reflü
- Diş sıkma ve gıcırdatmaya bağlı aşınma
- Çürük, çatlak ya da kenarı açılmış dolgu
- Diş beyazlatma ve diş taşı temizliği sonrası geçici hassasiyet
Evde neler yapılabilir?
- Yumuşak kıllı fırça kullanın, bastırmadan ve küçük dairesel hareketlerle fırçalayın.
- Hassasiyet giderici diş macununu en az birkaç hafta düzenli kullanın; etkisi zamanla ortaya çıkar.
- Asitli içecekleri azaltın; içtikten hemen sonra fırçalamayın, en az yarım saat bekleyin.
- Fırçaladıktan sonra ağzınızı bol suyla çalkalamak yerine macunu tükürmekle yetinin.
Hekim neler yapabilir?
Hassas yüzeylere flor verniği ya da hassasiyet giderici maddeler uygulanabilir. Boyun bölgesinde oluşan aşınmalar dolguyla kapatılır. Diş eti çekilmesi ileriyse uygun vakalarda diş eti grefti düşünülebilir. Neden diş sıkmaysa gece plağı önerilir.
Hangi hassasiyet muayene gerektirir?
Uyarı kalktıktan sonra da dakikalarca süren sızı, tek bir dişte yoğunlaşan ya da kendiliğinden başlayan ağrı ve ısırırken hissedilen keskin acı; çürük, çatlak ya da sinir iltihabına işaret edebilir. Bu durumlarda macun değiştirmek yetmez; muayene olun.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; teşhis ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetiniz varsa diş hekimine başvurunuz.