Kısaca
- Emme bebeklikte doğal bir reflekstir; sorun, alışkanlığın uzun sürmesidir.
- Üç yaşından sonra süren emme alışkanlığı ön dişleri ve damak biçimini etkileyebilir.
- Alışkanlık erken bırakılırsa oluşan değişikliklerin çoğu kendiliğinden düzelir.
Bebekler emerek sakinleşir; emzik ve parmak emme bu dönemin doğal parçasıdır. Çoğu çocuk iki ile dört yaş arasında kendiliğinden bırakır. Diş hekimliği açısından önemli olan, alışkanlığın ne kadar süre ve ne sıklıkta devam ettiğidir.
Dişleri nasıl etkiler?
- Üst ön dişler öne doğru itilir.
- Alt ön dişler geriye yatar.
- Ön dişler kapanmaz; arada boşluk kalır (açık kapanış).
- Üst çene daralır; arka dişlerde çapraz kapanış oluşabilir.
- Dil, yutkunurken öne doğru itme alışkanlığı edinir.
Hangi yaşa kadar sorun değil?
Etki; alışkanlığın süresine, gün içindeki sıklığına ve emme kuvvetine bağlıdır. Yalnızca uykuya dalarken kısa süre emen çocukla gün boyu emen çocuk aynı değildir. Genel öneri, emziğin iki üç yaş civarında bırakılması ve parmak emmenin kalıcı ön dişler çıkmadan, yani beş altı yaşından önce sona ermesidir.
Emzik mi, parmak mı?
İkisi de benzer değişikliklere yol açabilir. Emziğin bir üstünlüğü vardır: ortadan kaldırılabilir. Parmak her zaman çocuğun yanındadır, bu yüzden bırakılması daha zor olabilir. Emzik kullanılıyorsa damak yapısına uygun, yaşa göre boyda olanlar seçilmeli ve tatlıya batırılmamalıdır.
Bırakmasına nasıl yardım edilir?
- Azarlamayın ve utandırmayın; kaygı emme isteğini artırır.
- Hangi durumlarda emdiğini gözleyin: yorgunluk, sıkılma, uyku öncesi.
- O anlarda ellerini meşgul edecek bir şey verin.
- Emmediği günleri takvimde işaretleyip takdir edin.
- Emziği kademeli olarak yalnızca uyku zamanına indirin, sonra birlikte vedalaşın.
Kendiliğinden bırakmıyorsa
Beş altı yaşından sonra süren alışkanlıklarda diş hekimi, çocuğa durumu kendi diliyle anlatarak yardımcı olabilir. Gerekli görülürse alışkanlığı hatırlatan sabit ya da hareketli apareyler kullanılır. Oluşmuş kapanış bozuklukları da aynı dönemde değerlendirilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; teşhis ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetiniz varsa diş hekimine başvurunuz.