Kısaca
- Diş röntgenlerinde ışın dozu düşüktür ve yalnızca gerekli olduğunda çekilir.
- Röntgen, gözle görülmeyen çürük, enfeksiyon ve kemik kaybını gösterir.
- Gebelik durumunda hekiminize mutlaka söyleyin; acil olmayan çekimler ertelenir.
Röntgen sözcüğü birçok kişide kaygı uyandırır. Diş hekimliğinde kullanılan görüntülemelerde doz düşüktür; yine de temel kural değişmez: her röntgen bir gerekçeyle çekilir, alışkanlıkla değil.
Röntgen neden çekilir?
- Diş aralarındaki ve dolgu altındaki çürükleri görmek
- Kök ucundaki enfeksiyonu ve kistleri saptamak
- Diş eti hastalığında kemik seviyesini değerlendirmek
- Gömülü dişlerin konumunu belirlemek
- Kanal tedavisi, implant ve çekim öncesi planlama
- Çocuklarda diş gelişimini izlemek
Hangi görüntü ne zaman?
- Küçük ağız içi filmler: bir iki dişin ayrıntılı görüntüsü; en düşük dozlu çekimdir.
- Panoramik film: tüm dişler ve çeneler tek görüntüde; genel değerlendirme ve 20 yaş dişleri için.
- Üç boyutlu tomografi: implant planlaması, gömülü dişlerin sinirle ilişkisi ve karmaşık vakalar için; yalnızca gerektiğinde çekilir.
Doz konusunda
Hepimiz doğadan, topraktan ve kozmik ışınlardan sürekli düşük düzeyde ışın alırız. Dijital diş röntgenlerinde alınan doz, bu doğal ışınımın günler ölçeğindeki bir bölümüne karşılık gelir. Dijital sistemler eski filmlere göre daha az ışınla çalışır. Koruyucu önlük ve boyunluk kullanımı, ışının yalnızca ilgili bölgeye yöneltilmesi dozu daha da sınırlar.
Gebelikte ve çocuklarda
Gebelikte acil olmayan röntgenler doğum sonrasına bırakılır. Ağrı ve enfeksiyon gibi tanı için zorunlu durumlarda, koruyucu önlükle çekim yapılabilir; diş röntgeninde ışın karın bölgesine yöneltilmez.
Çocuklarda röntgen yalnızca muayenede yanıtlanamayan bir soru varsa çekilir ve çocuğun boyutuna göre ayarlanmış düşük dozlar kullanılır.
Çektirmezsem ne olur?
Röntgen çekilmediğinde hekim yalnızca gözle görebildiğini tedavi eder. İki diş arasındaki çürük, kök ucundaki enfeksiyon ya da kemik kaybı gözden kaçabilir ve sorun ilerlediğinde fark edilir. Kaygınız varsa hekiminize neden gerekli olduğunu sorun; gerekçeyi bilmek çoğu zaman rahatlatır.
Sık sorulanlar
Her kontrolde röntgen çekilmeli mi?
Hayır. Sıklık, çürük riskine ve muayene bulgularına göre belirlenir. Riski düşük kişilerde aralık yılları bulabilir.
Bu yazı genel bilgilendirme amacıyla hazırlanmıştır; teşhis ve tedavi yerine geçmez. Şikâyetiniz varsa diş hekimine başvurunuz.